همایش جهانی نکوداشت ملاصدرا (ره)
24 بازدید
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : قبسات ) زمستان 1377 و بهار 1378 - شماره 10 و 11 )(8 صفحه - از 228 تا 235)
تعداد شرکت کننده : 0

اشاره:

در مصاحبه‏ای که پیش‏رو دارید ضمن طرح سئوالاتی از آیة‏الله سیدمحمد خامنه‏ای ریاست کنگره ملاصدرا(ره) از چگونگی شکل‏گیری ستاد برگزاری کنگره و روند انجام امور و چگونگی برگزاری کنگره سئوالاتی شد، که حاصل گفتگو را ضمن تشکر از ایشان به خاطر وقتی که در اختیار قبسات گذاشتند به نظر شما می‏رسد.

قبسات: ضمن سپاس از حضرت‏عالی که این فرصت را در اختیار ما قرار دادید، در آغاز برای خوانندگان مجله از انگیزه‏ها و اهداف برگزاری این همایش بفرمایید؟

از برگزاری این همایش فقط هدف واحدی را در نظر نداشتیم.

لذا ما به اختصار به بیان هدفهای اصلی برگزاری این همایش می‏پردازیم، هر چند جز آنکه اشاره می‏شود بهره‏های دیگری نیز از این همایش به دست خواهد آمد که از آنچه ما در نظر داشتیم فراتر خواهند بود.

سرزمین ایران همواره در تاریخ، سرزمین علم و حکمت شناخته شده است، به خصوص پس از پذیرش اسلام، که استقلال و آزادی حاصل آن بوده،

این نماد نمایان‏تر شده است و لذا شایسته است به اندیشمندان و متفکران توجه بیشتری شود.

بررسی شخصیت، زندگی، آثار، و کارکرد این بزرگان تنها بهره تاریخی نخواهد داشت، بلکه نسل معاصر و آینده از این گونه خدمتها بهره‏ها خواهند برد. به خصوص درباره ملاصدرا ویژگیهایی هست که ایشان را برجسته ساخته و سبب شده است درباره ایشان کاری درخور انجام شود. برنامه گسترده‏ای آماده شده بود که به دلیل بعضی موانع، انجام آن شاید ممکن نباشد ولی امیدواریم این کار، شروعی برای ادامه بررسی درباره ملاصدرا و دیگر اندیشمندان این سرزمین باشد. اما انگیزه اصلی برگزاری همایش بزرگداشت ملاصدرا به عوامل دیگری باز می‏گردد که به آنها اشاره می‏شود:

اول اینکه درباره ملاصدرا، با اینکه شخصیت بزرگی است، کاری انجام نشده و نه تنها در دنیا بلکه در سرزمین خود نیز ناشناخته مانده است. این مسئله دل هر اندیشمندی

را به درد می‏آورد. بنابراین یکی از علتها، شناساندن اندیشمندانی مانند ملاصدرا است و این امری است که هر جامعه پویا و زنده‏ای به آنها توجه دارد.

چنانچه در دنیا، ملتی دارای شخصیت‏های علمی معرفی می‏نمایند. در کشور ما افرادی مانند ابن‏سینا بیش و کم شناخته شده‏اند اما درباره ملاصدرا، با وجود اینکه شخصیت برجسته‏ای می‏باشد و باید اشتیاق بیشتری برای شناخته شدن وی نشان داده شود، کاری انجام نشده است. این مسئله، عامل مهمی است که به شناساندن ریشه‏های عمیق فرهنگی و علمی یک جامعه باز می‏گردد.

ملاصدرا پایه‏گذار مکتب فلسفی مستقلی است که در قیاس با دیگر مکتبها، دارای ارکان و عناصری است که آن را برجسته ساخته است. این مکتب تنها در حوزه‏ها و دانشکده‏های فلسفی مطرح است در حالی که شایسته آن است که به عنوان میراثی بزرگ عرصه‏های فرهنگی، علمی و فلسفی دنیا را تسخیر کند.

زمانی بود که در شبه قاره هند فلسفه متعالیه طرفدارانی داشت و کتابهای ملاصدرا جزو کتابهای درسی آنها محسوب می‏شد. حتی در گذشته برخی کتابهای ایشان به زبان چینی ترجمه شده بود. زمانی که امکانات و ارتباطها گسترده نبوده کتابهای ایشان به این اندازه اهمیت داشته است اما امروزه چنین نیست، چرا که معرفی چنین آثاری از برنامه‏های ما خارج شده است. معرفی حکمت متعالیه بخشی از اهداف ماست، بخش مهمتر این است که فلسفه اسلامی و به خصوص حکمت متعالیه تنها نردبان مطمئنی است که مردم دنیا را به معارف و اصول دینی و مطالب اصیل فلسفی خواهد رساند. این کار حتی با وجود دستگاههای تبلیغاتی گسترده نیز امکان‏پذیر نیست، در حالی که حکمت متعالیه می‏تواند به خوبی عهده‏دار چنین مسئولیتی باشد.

هدف همواره برای آینده است در واقع همان غایت فلسفی است که پس از علتهای دیگر به دست می‏آید. در هر حال در برگزاری این همایش دو هدف اصلی در نظر بوده است؛ یکی نشر فلسفه اسلامی و حکمت متعالیه که در واقع اوج فلسفه اسلامی می‏باشد چرا که امروزه در هر گوشه دنیا هر کسی مکتبی فلسفی بنا نهاده و درباره آن تبلیغ می‏کند ـ گاهی این سخنان اوهام‏گونه به فارسی برگردانده شده و در اختیار جوانان هم قرار می‏گیرد ـ پس چرا حکمت متعالیه که چون گوهر اصیل فلسفی است ارائه نگردد؟ بنده با برخی استادان ایرانی و غیرایرانی درباره حکمت متعالیه و ملاصدرا سخن می‏گفتم و همگی معتقد بودند که در زمان کنونی که انسان در تفکر فلسفی به سرمنزل امنی نرسیده است، بیان نظریه‏های ملاصدرا بیشترین بهره را به جامعه انسانی خواهد رساند. بنابراین یک هدف اولیه اساسی، بیان مبنای درست و قابل استفاده‏ای بود که بتواند مشکلات فلسفی و فکری دنیا را حل کند.

هدف دوم که البته هدفی کلی است به نزدیک ساختن فرهنگ مردم به فرهنگ اصیل اسلامی و دیرینه ایرانی بازمی‏گردد. در رژیم گذشته کوشش بر این بود که رابطه

مردم با فرهنگ دیرینه خود، جهت تأثیر

فرهنگ اسلامی بود، گسسته شود و به طرق مختلف فرهنگ غرب به جوانان القا می‏شد و حتی خط‏مشی دانشگاههایی که در گذشته ایجاد شده بود در جهتی بود تا نسلهای جدید را از فرهنگ اسلامی و ایرانی، که فرهنگی ارزشمند بود، جدا کنند و البته تا حدودی هم موفق شدند.

می‏دانیم که مردمان گذشته در سخنان خود از امثال و حکم و آیات قرآن و سخنان بزرگان بهره می‏گرفتند و این بر زندگی و رفتار آنها تأثیر گذار بوده است. در نظام پیشین تلاش نمودند که این طرز تفکر را از مردم بگیرند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی این جدایی باید ترمیم می‏شد و نسل جوان با فرهنگ دیرینه ایرانی آشنا می‏شد فرهنگی که البته فلسفه محض نیست بلکه حامل تفکر حکمت‏آمیز است که به فلسفه اسلامی می‏انجامد.

برگزاری این همایش در چند روز و خبررسانی به مردم از طریق نشر مقالات و مطالب آن، شوق و ذوقی را که در نظر بوده است، ایجاد می‏نماید. در همین مدت هم که گاهی اخباری به آگاهی مردم رسیده است، به ما مراجعه کرده‏اند و به خصوص جوانان تقاضای کتابهای فلسفی داشته‏اند و این بیانگر آمادگی مردم برای دوری از افکار مسموم و رسیدن به مطالبی است که انسان را با زندگی سعادت‏بخش آشنا می‏کند.

البته نتایج و هدفهای دیگری را نیز می‏توان برشمرد که من این همه را بر عهده اندیشمندان می‏گذارم تا پس از برگزاری همایش با بررسی و نقد لازم، زوایای مختلف این کنگره را تبیین نمایند.

قبسات: درباره کارهایی که در مورد تهیه و تصحیح و چاپ آثار صدرالمتألهین انجام شده، مختصری توضیح دهید.

یکی از کارهایی که به عنوان کار مقدماتی انجام شده و تصحیح کتابهای صدرالمتألهین بوده است. تلاش ما بر این بوده که تصحیحی کامل و جامع انجام گیرد، چرا که اگر این ستاد از عهده این مهم برنیاید، برای دیگران نیز عملاً چنین کاری ممکن نخواهد بود. انجام چنین کاری، نیاز به مقدماتی داشت که به برخی از کارهای انجام شده اشاره می‏شود: اول لازم بود که کتاب‏شناسی دقیقی انجام شود که حاصل آن کتابی شد به عنوان « کتاب‏شناسی ملاصدرا» که بزودی انتشار خواهد یافت. پس از این کتاب‏شناسی، مهم این بود که تصحیح بر اساس نسخه‏های مطمئن انجام شود. برای نسخه‏شناسی از کارشناسان استفاده شد که افزون بر بررسی فهرست کتابهای خطی ملاصدرا و نسخه‏های موجود چاپی که در کتابخانه‏ها هست، به کسانی که کتابخانه‏های شخصی داشتند و یا کتابخانه‏هایی که فهرست نداشتند نیز مراجعه شد. به همین دلیل ادعا می‏کنیم کار انجام شده قابل اطمینان است. در برخی از موارد، نسخه‏های بسیار نفیس، حتی به خط خود ملاصدرا، به کار گرفته

شده است. گزینش نسخه‏ها و ارزیابی آنها توسط کارشناسان انجام شدو از بین تمام آنها که بیش از 1200 نسخه بوده است، برای هر کتاب حداکثر ده نسخه مبنا قرار ... ادامه در لینک

آدرس اینترنتی